Er wordt op dit moment veel onderzoek gedaan naar AI. Grote (vooral Amerikaanse) partijen zoals McKinsey, Salesforce en Virtuous publiceren rapport na rapport over adoptie, impact en strategische inzet — óók binnen de non-profitsector.
Maar er is iets interessants aan de hand.
Al deze partijen zijn óók consulting- of technologiebedrijven. Ze hebben een commercieel belang bij de uitkomst van hun onderzoeken. Net als ik overigens 😉. Dat maakt het des te belangrijker om niet één rapport te volgen, maar juist de onderzoeken naast elkaar te leggen.
Want:
- Waar bevestigen ze elkaar?
- Waar spreken ze elkaar tegen?
- Zien we echte consensus ontstaan?
- Of wordt AI soms mooier voorgesteld dan de praktijk rechtvaardigt?
In dit artikel doe ik precies dat: een deep dive in de verschillen én de overeenkomsten. Niet om één partij gelijk te geven, maar om het onderliggende patroon zichtbaar te maken.
Wat blijkt? Achter alle percentages en grafieken ontstaat een verrassend consistent beeld van hoe AI écht werkt binnen organisaties — en waarom de meeste organisaties nog niet het voordeel halen dat ze verwachten.
Als je werkt in fondsenwerving, CRM of directievoering, dan helpt dit artikel je om door de hype heen te kijken. En vooral: om scherp te krijgen wat er nodig is om AI wél strategisch te laten werken.
Bijna iedereen gebruikt AI.
Maar slechts een kleine minderheid haalt er écht structureel voordeel uit.
Wat zeggen de onderzoeken?
1. AI is inmiddels normaal
- McKinsey (2025): 88% van de organisaties wereldwijd gebruikt AI in minstens één onderdeel van hun werk.
- Virtuous (2026, non-profits): 92% van de goede doelen gebruikt AI “in enige vorm”.
- Salesforce (Nonprofit Trends Report 2025): 55% van de non-profits gebruikt of test AI actief — een enorme stijging ten opzichte van vorig jaar.
De conclusie is helder: de vraag is niet meer of je AI gebruikt.
De vraag is: waarvoor en hoe goed?
2. De meeste organisaties blijven steken in kleine verbeteringen
Virtuous beschrijft wat zij het “efficiency plateau” noemen:
- 79% ziet kleine tot middelgrote tijdswinst
- slechts 7% ziet echt grote verbeteringen in wat hun organisatie kan bereiken
Met andere woorden:
AI maakt het werk sneller — maar zelden fundamenteel beter.
McKinsey ziet hetzelfde in het bedrijfsleven. Veel organisaties experimenteren, maar slechts een deel weet AI echt goed in te passen in processen en besluitvorming.
Voor fondsenwerving betekent dit:
AI helpt je sneller schrijven.
Maar het helpt je pas meer geld ophalen als het goed verbonden is met:
- je donordata
- je segmentatie
- je journeys
- je timing
- je meetmomenten

3. Goede doelen zetten AI opvallend snel in voor hun kernwerk
Wat interessant is: non-profits gebruiken AI niet alleen voor marketingteksten.
Salesforce laat zien dat AI ook wordt ingezet voor:

Dat is bijzonder.
In veel commerciële organisaties begint AI bij marketing of IT.
Bij goede doelen raakt het al snel de kern van de missie.
Dat maakt de potentie groot — maar ook de verantwoordelijkheid.
4. De grootste zorgen: data en vertrouwen
Zowel Salesforce als Virtuous laten zien dat privacy en dataveiligheid de belangrijkste zorgen zijn.
- 46% noemt privacy als grootste zorg
- 44% noemt dataveiligheid
En bijna de helft van de organisaties heeft nog geen duidelijke AI-richtlijnen.
Voor Nederlandse fondsenwervers is dat logisch:
- Je werkt met donorgegevens
- Soms met gevoelige doelgroepinformatie
- Vertrouwen is je belangrijkste kapitaal
AI zonder duidelijke afspraken kan dat vertrouwen schaden.
Wat kunnen we hiervan leren?
Als je de drie onderzoeken samenneemt, zie je één duidelijke lijn:
AI wordt pas echt waardevol als het onderdeel wordt van hoe je werkt — niet alleen van wat je uitprobeert.
De winnaars zijn niet degenen met de nieuwste tool.
De winnaars zijn degenen die:
- hun data op orde hebben
- duidelijke afspraken maken
- klein beginnen
- meten
- en daarna pas opschalen

7 concrete stappen voor Nederlandse fondsenwervende organisaties
Hieronder geen grootse strategie-taal, maar praktische stappen.
1. Bepaal waar je AI écht op wilt laten bijdragen
Niet “tijd besparen”, maar bijvoorbeeld:
- hogere conversie per segment
- betere retentie in maandelijkse giften
- hogere gemiddelde gift
- meer tijd voor persoonlijk relatiebeheer
Zonder duidelijke doelstelling blijft AI een handig hulpmiddel.
2. Maak simpele, duidelijke AI-afspraken
Leg vast:
- Welke data mag je in welke tools gebruiken?
- Wat mag niet?
- Wie is verantwoordelijk?
- Hoe controleer je output?
Dit hoeft geen dik document te zijn. Maar het moet wel bestaan.
3. Zorg dat je donordata klopt
AI versterkt wat er al is.
Goede data → betere personalisatie
Rommeldata → rommeloutput
Investeer in:
- consistente segmentatie
- duidelijke campagnecodering
- één overzichtelijk donorprofiel
4. Begin met drie praktische toepassingen
Bijvoorbeeld:
A. Betere personalisatie
AI helpt varianten maken per segment, maar jij bepaalt de toon en strategie.
B. Sneller inzicht
Laat AI campagnes samenvatten en patronen signaleren — zodat je sneller kunt bijsturen.
C. Betere impactrapportage
AI helpt je impact helder en consistent te verwoorden richting donoren en subsidieverstrekkers.
5. Maak het team eigenaar
Veel AI-gebruik is individueel en versnipperd.
Organiseer:
- maandelijkse uitwisseling van wat werkt
- gezamenlijke promptvoorbeelden
- korte rolgerichte training (directie, CRM, fondsenwerving)
6. Verbind AI aan je bestaande systemen
De echte stap vooruit zit niet in losse chats, maar in:
- CRM
- marketing automation
- serviceprocessen
- dashboards
Daar ontstaat meetbare impact.
7. Kijk vooruit naar AI-agents — maar voorzichtig
McKinsey ziet dat organisaties experimenteren met autonome AI-systemen.
Salesforce laat zien dat non-profits hier nieuwsgierig naar zijn.
Maar begin klein:
- één proces
- duidelijke grenzen
- menselijke controle
Tot slot
AI is geen wondermiddel.
Maar het is ook geen tijdelijke hype.
De onderzoeken van Salesforce, McKinsey en Virtuous laten hetzelfde zien:
Bijna iedereen is begonnen.
Maar slechts een kleine groep maakt er al echt verschil mee.
Voor Nederlandse fondsenwervende organisaties ligt de kans niet in méér tools.
De kans ligt in:
- focus
- goede data
- duidelijke afspraken
- en slimme, meetbare toepassing
Dan wordt AI geen trucje — maar een stille kracht achter betere relaties en sterkere fondsenwerving.
Bronnen
- Salesforce — Nonprofit Trends Report, Seventh Edition (2025) s-org-7th-edition-nonprofit-tre…
- Virtuous — The 2026 Nonprofit AI Adoption Report
https://virtuous.org/blog/the-2026-nonprofit-ai-adoption-report-blog/ - McKinsey — The State of AI in 2025
https://www.mckinsey.com/~/media/mckinsey/business%20functions/quantumblack/our%20insights/the%20state%20of%20ai/november%202025/the-state-of-ai-in-2025.pdf